Het Logiesdecreet herbekeken

Het Vlaams regeerakkoord voorzag in een grondige evaluatie van het Logiesdecreet, dat meer dan vijf jaar geleden in werking trad. De evaluatie is intussen afgerond: het resultaat is een parlementair initiatief dat de toeristische regelgeving fundamenteel zal hervormen. Vanuit de praktijkervaring van de toeristische verhuurkantoren dringen we al langer aan op een grondige administratieve vereenvoudiging én op een bredere ondersteuning van de sector. Het voorstel van decreet bevat zeker een aantal positieve elementen. Maar tegelijkertijd stellen we vast dat lang niet elke opportuniteit  voor  administratieve  vereenvoudiging  is  aangewend.

CIB Vlaanderen drong al enige tijd aan op een evaluatie van het Logiesdecreet. Voor de toeristische verhuurkantoren is een sterke administratieve vereenvoudiging daarbij een absolute prioriteit. Het is in de praktijk immers allerminst vanzelfsprekend gebleken om de complexe vergunningsprocedure te doorlopen. Met als resultaat dat de eigenaars van vakantiewoningen vaak genoegen namen met een loutere aanmelding. De cijfers spreken voor zich: op 1 september 2015 telde de Kust 12.523 aangemelde vakantiewoningen, tegenover slechts 151 vergunde vakantiewoningen. Een betere illustratie van de noodzaak van een administratieve vereenvoudiging is moeilijk te vinden.

Nieuwe ontwikkelingen in toeristische markt

Het regeerakkoord legde evenwel nog andere klemtonen, naast administratieve vereenvoudiging. Zo moest er rekening worden gehouden met de opkomst van nieuwe logiesvormen en met nieuwe ontwikkelingen in de toeristische markt. Vooral het tweede luik is belangrijk voor wat volgt: met deze ‘nieuwe ontwikkelingen’ wordt immers verwezen naar initiatieven als Airbnb die vandaag – al dan niet legitiem – buiten het toepassingsgebied van het Logiesdecreet opereren. Één van de doelstellingen van de evaluatie was dan ook een regelgeving te ontwikkelen die op alle toeristische logies van toepassing is, ook op Airbnb-woningen. Tenslotte streefde de Regering, waar mogelijk, ook deregulering na.

De evaluatie van het Logiesdecreet werd in het voorjaar van 2015 uitgevoerd binnen de bevoegde parlementaire commissie. Op 3 maart 2015 werd bijvoorbeeld een hoorzitting georganiseerd met de verschillende sectororganisaties. CIB Vlaanderen gaf tijdens deze hoorzitting toelichting bij de vraag tot administratieve vereenvoudiging en presenteerde er een aantal oplossingen voor de sector van de vakantiewoningen.

Aan het einde van dit proces dienden de meerderheidspartijen, daarbij ondersteund door het kabinet van minister van Toerisme Ben Weyts, een gezamenlijk voorstel van decreet in. Dit voorstel van decreet is verregaander dan oorspronkelijk was voorzien: het Logiesdecreet wordt niet bijgestuurd maar integraal vervangen. De krijtlijnen van de toeristische regelgeving worden fundamenteel hervormd.

Schrapping verplichte aanmelding en/of vergunning

De verplichte aanmelding en/of vergunning wordt integraal geschrapt. Ter vervanging daarvan worden een aantal basisvoorwaarden ingevoerd waaraan elk toeristisch logies moet voldoen. De naleving van deze voorwaarden wordt echter niet gecheckt voordat het logies op de markt wordt aangeboden; dat gebeurt pas bij een (eventuele) latere controle.

Met het schrappen van de verplichte aanmelding/vergunning wordt een fundamentele pijler van het Logiesdecreet afgeschaft. Voor de sector van de vakantiewoningen zou de nieuwe aanpak verregaande gevolgen hebben. Zo is er het risico dat een heel nuttig gegevens- en meetbestand zal verdwijnen. De VLIS-databank en de Kruispuntbank Vakantiewoningen zullen niet langer gevoed worden, waardoor zowel de sector als de overheid niet langer zicht zullen hebben op het aanbod aan vakantiewoningen en hun comfortkenmerken. Dat is nochtans een basisvereiste voor een succesvol marketingbeleid, in binnen- en buitenland.

Een ander pijnpunt zijn de basisvoorwaarden zelf. Deze hernemen grotendeels de voorwaarden verbonden aan de vergunning in het Logiesdecreet. Dat betekent meteen dat het voorstel van decreet op bepaalde punten een administratieve verzwaring betekent voor de sector van de vakantiewoningen. Nemen we bijvoorbeeld de verplichting om over een brandveiligheidsattest te beschikken. Vandaag geldt die verplichting enkel binnen het kader van een vergunningsprocedure en niet bij een loutere aanmelding.

Onder de nieuwe regeling zal men echter altijd over een brandveiligheidsattest moeten beschikken. De exploitant moet dit immers bij controle kunnen voorleggen.

Nog heel wat ruimte voor administratieve vereenvoudiging

Bij analyse van het voorstel van decreet blijkt bovendien dat lang niet alle mogelijkheden tot administratieve vereenvoudiging zijn benut. Zo moet het brandveiligheidsattest nog steeds ‘geviseerd’ worden door de burgemeester. Ook in de toekomst zal tweemaal betaald moeten worden voor één attest, éénmaal voor de controle door AIB Vinçotte en éénmaal voor het ‘visum’ van de burgemeester. Opmerkelijk hierbij is dat AIB Vinçotte, na aanbesteding, door de Vlaamse Regering werd aangesteld om deze brandveiligheidskeuringen uit te voeren en attesten af te leveren.

Niet onbelangrijk is dat heel wat zaken nog verder geregeld moeten worden via uitvoeringsbesluiten van de Vlaamse Regering. Ook daar liggen heel wat opportuniteiten voor administratieve vereenvoudiging die niet gemist mogen worden. Denken we bijvoorbeeld aan de hele kwestie van de geldigheidsduur van attesten, waar terecht heel wat klachten rond bestaan binnen de sector.

Het voorstel van decreet voorziet naast het opleggen van een aantal basisvoorwaarden ook een aantal facultatieve procedures. Een exploitant kan zo vrijwillig een erkenning aanvragen. Daarbovenop kan hij eventueel om een indeling in een comfortclassificatie verzoeken. Deze beide trajecten berusten volledig op vrijwilligheid. Meer zelfs: om deze stappen te zetten zal de exploitant naar alle waarschijnlijkheid een vergoeding moeten betalen. De wortel zit bij de promotie door Toerisme Vlaanderen, die wordt beperkt tot erkende logiezen.

Dit impliceert o.i. dat de rol van Toerisme Vlaanderen op het vlak van promotie ernstig wordt ingeperkt. Na de eerdere beslissing om alle aangemelde logiezen uit te sluiten van de promotie zullen nu ook de logiezen die tot op vandaag vergund zijn niet langer worden opgenomen. De voorwaarden voor de vergunning zijn immers omgevormd tot de basisvoorwaarden waar elk logies aan moet voldoen. Om in aanmerking te komen voor promotie zal de exploitant dus verder moeten gaan dan de huidige vergunningsvoorwaarden, door het betalen van een vergoeding en/of door aan nog strengere voorwaarden te voldoen.

Niemand twijfelt eraan dat een grondige herziening van de toeristische regelgeving noodzakelijk is. Vanuit de praktijkervaring van de toeristische verhuurkantoren dringen we al langer aan op een grondige administratieve vereenvoudiging én op een bredere ondersteuning van de sector, o.m. via de opname van aangemelde vakantiewoningen in de buitenlandpromotie. Het voorstel van decreet bevat zeker een aantal positieve elementen. Dat de nieuwe regeling van toepassing zou zijn op elk logies, waaronder Airbnb-woningen, is een absolute meerwaarde.

Waarschuwen voor onbedoelde gevolgen

Maar tegelijkertijd stellen we vast dat lang niet elke opportuniteit voor administratieve vereenvoudiging is aangewend. En op sommige vlakken is er net sprake van administratieve verzwaring, in het bijzonder voor de vakantiewoningen die tot op vandaag gewoon aangemeld zijn. Het gevaar bestaat bovendien dat op sommige vlakken het kind met het badwater wordt weggegooid, waardoor heel wat van de investeringen vanuit de sector (o.m. in dataverzameling) plots nutteloos kunnen worden.

Vanuit CIB Vlaanderen willen we de indieners van het voorstel van decreet dan ook expliciet waarschuwen voor een aantal van de wellicht onbedoelde gevolgen. Wordt de tekst uiteindelijk goedgekeurd door het Vlaams Parlement, dan is het cruciaal dat deze rekening houdt met de noden van de toeristische verhuurkantoren en de logiessector-vakantiewoningen die zij vertegenwoordigen.

De sector streeft middels het Logiesdecreet naar veilige vakantiewoningen waarvan de kwaliteit jaarlijks beter wordt. Daarnaast is er de noodzaak om dit kwalitatief aanbod vakantiewoningen met hedendaagse middelen op de markt in binnen- en buitenland aan de toerist aan te bieden. De Kruispuntbank Vakantiewoningen en de website Logeren aan Zee zijn belangrijke marketinginstrumenten. Boodschap aan de Vlaamse parlementairen: offer deze instrumenten niet op het altaar van administratieve vereenvoudiging.

Share: